Voorkomen van dak- en thuisloosheid en maatschappelijke opvang

Maatschappelijke opvang is een regionale voorziening waar dak- en thuisloze mensen in een uiterste situatie terecht kunnen, maar die we het liefst willen voorkomen. De sleutel hiervoor ligt vooral lokaal, in goede preventie en vroegsignalering - en het tijdig daarop handelen. We focussen op wat we lokaal kunnen doen om dak- en thuisloosheid te voorkomen, door goed samen te werken, door handelingsperspectief voor professionals, door lokaal hulpaanbod voor mensen met en huisvestingsprobleem. 

Voorbeelden van maatregelen: 

  • Gemeenten werken aan afspraken over een basisniveau preventie dat in alle gemeenten aanwezig is; 

  • Voor professionals wordt de Woonwaaier ontwikkeld, waar zij informatie kunnen vinden over oplossingsrichtingen en mogelijkheden om inwoners met een (dreigend) woonprobleem te kunnen helpen; 

  • Het proces voor de toekenning van briefadressen aan dak- en thuisloze mensen wordt regionaal aangepast, om te voorkomen dat mensen tussen wal en schip vallen.

 

Wonen Eerst in plaats van maatschappelijke opvang

Wonen Eerst is een term die we in Nederland steeds vaker tegenkomen. Het komt erop neer dat dak- en thuisloze mensen het beste geholpen zijn met een duurzame eigen woonplek, zonder de onzekerheid van een tijdelijk verblijf. Dit vormt de stabiele basis van waaruit de nodige ondersteuning kan worden ingezet en herstel kan plaatsvinden. Wonen Eerst kan worden gezien als een alternatief voor maatschappelijke opvang én als preventieve maatregel. Wonen Eerst kan verschillende vormen hebben. 

  • In Dordrecht experimenteren de gemeente, woningcorporaties Woonbron en Trivire, het Leger des Heils en Stichting Timon de komende twee jaar Wonen Eerst die zich in het bijzonder richt op gezinnen met minderjarige kinderen, jongeren en jongvolwassenen tot 27 jaar. 

  • In Zwijndrecht vormt het woonproject De Lus van de gemeente en woningcorporatie Woonkracht10 een voorbeeld van Wonen Eerst. Woonkracht10 richt zich niet op specifieke doelgroepen. Hét kenmerk van Wonen Eerst dat beide projecten gemeenschappelijk hebben: een eigen duurzame woonplek staat centraal. 

Meer fysieke woonplekken 

Net als in de rest van Nederland kampt ook onze regio met een tekort aan woonruimten. Daarnaast worden bestaande woonruimten lang niet altijd efficiënt benut. Hierdoor is het voor veel mensen moeilijk om die voor hen noodzakelijke duurzame en stabiele woonplek te vinden. Daarom wordt naast nieuwbouw en het herbestemmen van gebouwen voor wonen (uitbreiden van de woningvoorraad) ook gekeken naar wat al kan bij bestaande woningen, bijvoorbeeld het splitsen of het delen van een woning, bijvoorbeeld door hospitaverhuur of constructies zoals friends-contracten. Ook kunnen opvangplekken worden omgezet naar woonplekken. Woningdelen wordt waar mogelijk bevorderd, zoals in de volgende projecten: 

  • In Dordrecht en Gorinchem wordt in 2026 het project Onder de Pannen voorbereid, dat hospitaverhuur aan mensen die (dreigend) dak- of thuisloos zijn faciliteert. 

  • In verschillende regiogemeenten loopt het project Kamers met Aandacht, dat zich richt hospitaverhuur aan jongeren en jongvolwassenen met een (ggz-) hulpvraag.